РТВ Теорија и пракса
prvi plan ističe reproduktivnost televizijskog prikazivanja i njegovu vernost prema materijalnoj stvarnosti. Ove premise su u poljskoj literaturi najpunije realizovane u monografiji Aleksandera Kumora, u kojoj dominantnu ulogu igraju kategorije reprodukcije, autendzma, materije - pri čemu se (veoma značajna primedbal) „kategorija autentizma može stepenovati” ll , ata mogućnost stepenovanja se, između ostalog, zasniva na kvalitativnoj diferencijaciji televizijskih formi U ovom članku služim se odabranim konstatacijama „reproduktivne” orijentacije i tretiram ih kao pogodno polazište za razmatranja simboličnosti televizijske komunikacije. U filozofiji, estetici, antropologiji i istoriji umetnosti pojam simbola je nesumnjivo jedan od najvišeznačnijih i ponajviše opterečenih terminološkom tradicijom Već sama oprezna i, istovremeno, uverljiva razlučenja u ovoj oblasti nesumnjivo bi dala dovoljno materijala za široku raspravu. Ona bi zahtevala posebno tretiranje i najvažnijih savremenih koncepcija simbola, među kojima počasno mesto zauzimaju psihoanalitičke inspiracije. Kao što je poznato, Frojd (Freud) je sve simbole (u mitovima snovima, umetnosti) tretirao kao simptome seksualnosti i uopšteni izraz pojedinačnog predmeta, dok je njegov „veliki antagonist” Jung imao suprotno shvatanje; simbol, po njemu, treba tumačiti počev od posebnih, pojedinačnih elemenata, pa iči ka uopštavajima, idejama koje se, opet, nalaze u osnovi konstituisanja arhetipova, shvačenih kao „faktori i motivi koji sistematizuju izvesne psihičke elemente, dajući im formu slika (treba ih zvati arhetipovima) i to uvek na način koji se prepoznaje tek na osnovu dobijenog rezultata Oni pretiču svest i može se pretpostaviti da predstavljaju strukturne dominante psihe uopšte”. Ne upuštajući se dublje u probleme funkcija i vrsta arhetipova (senka, anima, star, mudrac, čovekova Ja), ovde treba istaći da su za Junga simboli, pre svega, izrazi nesvesnog. „Simboli su” - kako kaže Antonio Moreno - ~u ovoj koncepciji (...) slike sadržaja koji pretežno izlaze izvan svesti i izazivaju utisak tajne Oni su najviše moguće izražavanje nečega što se može
" A Kumor; Teieunzja Теопа - percepc/a - w\chowame ( Te,evuiia . Teonia percepci/a - vaspitan/e . PVVN, Varšava, 19 6. slr 12b
166