РТВ Теорија и пракса
2. Činjenica što se na osječkom govornom području, koje dijalekatski pripada slavonskim govorima istočnohercegovačkog tipa, pojavio veliki broj dece koja ne diskriminišu afrikatske parove govori o velikom uticaju govornog modela. 3. Smatramo da je na ovom području loš govorni model izazvao i afrikatsku konfuziju. Deca su savladala 30 grafema, na njima se insistira u pisanju, a s druge strane auditivno se diskriminišu samo afrikati ć i đ, odnosno 28 glasova. 4. Nedosledna upotreba afrikata kod modela mogla je uticati i na nešto sporiji razvoj afrikata kod dece na osječkom govornom području. 5. Smatramo da je relativno dobra diskriminacija afrikata kod novobeogradske dece nastala i pod uticajem dobrog govornog modela (u ovom slučaju programa RTV Beograd). 6. Pojava afrikatskih konfuzija kod beogradskih učenika (koje su se pojavile u mnogo manjem broju nego kod učenika sa osječkog govornog područja) možemo tumačiti porodičnim modelom. Međutim, veliki broj ove dece odstupio je pod uticajem masovnog modela od svog porodičnog modela i ovaj mali procenat konfuzije može da se uporedi sa procentom (takođe malim) dobre diskriminacije afrikata na osječkom govornom području. 7. S obzirom na činjenicu da 94% anketirane dece ovog uzrasta prati TV program i po više časova dnevno, možemo zaključiti da će se televizija pojaviti kao masovni model, odnosno stimulator za učenje govora, načina izgovora i diskriminacije glasova. 8. Moramo, ipak, pomenuti da televizija nije jedini model. Ona spada u modele van porodice koji, kako smo već napomenuli, vrše veoma veliki uticaj na ovakav ili onakav razvoj govora. Mi ne možemo sa sigurnoću tvrditi da je
64
Ispitivano područje TV učesnici nepravilan izgovor Učenici nepravilan izgovor TV Zagreb OŠ Osijek 85% 96,2% TV Beograd OŠ N. Beograd 0,6% 3,2%