РТВ Теорија и пракса
Podaci o budžetu i korišćenju vremena tokom dana strukturišu se prema obrascima globalne organizacije života savremenih društava. Ali nivo konkretnih elemenata ove organizacije ima posebne karakteristike, pre svega po većem utrošku vremena u difuznim oblicima življenja i vezanosti za kuću i domaćinstvo, a manjem korišćenju institucionalnih i standardizovanih ponuda za provođenje slobodnog vremena i zadovoljavanje kulturnih potreba. Dmštveni život više prožimaju tradicionalne foiTne i sadržaji svakodnevice, koji nisu tako temeljno razgrađeni tokom procesa industrijalizacije i urbanizacije. U globalnoj ravni reflektuje se usporenost društvenog razvoja i destrukturacija organizovanih društveno-kultumih formi, dok se sa stanovišta raspoloživog vremena uspostavlja napetost između područja slobode izbora i kultume efektivnosti njenog korišćenja. Nezaposlenost i nedovoljna uposlenost, uz niske prihode mnogih domaćinstava, utiču nato da se raspoloživo vreme i finansijska sredstva usmeravaju na dmge životne potrebe izvan kulture. Sadržina slobodnog vremena redukuje se na oblike kolektivnog života i difuzne forme kolektiviteta, druženje, prijateljstvo, kao i porodično življenje. Medijsko okruženje dominira između šire kontekstualnosti i neposrednog zadovoljavanja kultumih potreba. 2.5. Provođenje slobodnog vremena i kulturne aktivnosti U analizi struktumih i dinamičkih aspekata budžeta vremena, oblici porodičnog i kolektivnog života nešto više su zastupljeni od drugih slobodnih aktivnosti. Međutim, u svakodnevici žitelja Srbije slobodno vreme, po njihovim iskazima, najradije se provodi u društvu porodice i prijatelja (40%), izrazitije u centralnoj Srbiji (44%) nego Beogradu (35%) i Vojvodini (36%). Preferirani oblici kultume potrošnje su gledanje fdmova (19%) i slušanje muzike (9%), što su i najprihvaćeniji kuitumo-umetnički sadržaji masovnih medija, radija i televizije 3 . Korišćenje slobodnog vremena, naravno, među srodnicima, prijateljima i u vlastitom domaćinstvu predstavlja „prirodnu" sadržinu Ijudskog života, koja ima i generacijsku određenost. U porodičnom okrilju, najzad, odvijaju se i važni elementi procesa akulturacije. Ipak, sveprožimajuća usmerenost na intimno i primamo okruženje u vreme krize, nesigumosti i neizvesnosti, piVdstavlja i manifestaciju bekstva i povlačenja u sigurnost doma, time i odustajanje od kulturnih aktivnosti koje podrazumevaju
3 Podaci iz posebnog ispitivanja u okviru „Sondaže-Barometra ‘95“
61